ارسال رایگان برای سفارش های بالای 22 میلیون تومان
تایم موتور به هماهنگی دقیق بین میل‌لنگ و میل‌سوپاپ گفته می‌شود. این هماهنگی باعث می‌شود سوپاپ‌ها دقیقاً در زمان مناسب باز و بسته شوند و احتراق در بهترین حالت انجام شود.
اگر تایم موتور حتی یک دندانه جابجا باشد، می‌تواند باعث:
- کاهش شدید شتاب
- ریپ زدن
- افزایش مصرف سوخت
- بد روشن شدن
- در موارد شدید، کج شدن سوپاپ‌ها
شود.
در ادامه، روش تایم‌گیری خودروهای پرکاربرد ایرانی را بررسی می‌کنیم.
تایم‌گیری پراید
در موتور پراید، تایم‌گیری ساختار ساده‌تری نسبت به برخی خودروهای دیگر دارد.
مراحل تنظیم تایم پراید:
- پس از باز کردن تسمه تایم، دنده میل‌سوپاپ را در جای صحیح خود قرار می‌دهیم تا علامت روی چرخ‌دنده با نشانگر روی سرسیلندر هم‌راستا شود.
- میل‌لنگ نیز باید در موقعیت مشخص خود قرار گیرد تا علامت آن با نشانگر روی بدنه موتور تنظیم شود.
- تسمه تایم در محل صحیح نصب می‌شود.
- تسمه‌سفت‌کن تنظیم و سفت می‌شود.
- موتور یک دور کامل با دست چرخانده می‌شود تا از درست بودن تایم اطمینان حاصل شود.
- در نهایت خودرو روشن و عملکرد موتور بررسی می‌شود.
✅ در صورت تنظیم صحیح، موتور بدون لرزش و ریپ کار می‌کند.
تایم‌گیری پژو 405
در موتور پژو 405 (موتور XU7)، تنظیم تایم نیاز به دقت بیشتری دارد.
مراحل تایم‌گیری:
- روی چرخ‌دنده میل‌سوپاپ یک نشانگر وجود دارد که با استفاده از پین مخصوص می‌توان آن را قفل کرد.
- در قسمت پایین موتور، برای تنظیم میل‌لنگ، از محل نشانگر حدود ۷.۵ دندانه جلوتر در نظر گرفته می‌شود (طبق استاندارد کارخانه).
- پس از قرار دادن تسمه تایم، تسمه‌سفت‌کن تنظیم و سفت می‌شود.
- موتور دو دور کامل با دست چرخانده می‌شود.
- مجدداً علامت‌ها بررسی می‌شوند.
⚠ اگر حتی یک دندانه خطا وجود داشته باشد، موتور دچار افت قدرت و بد کار کردن خواهد شد.
تایم‌گیری پژو 206 تیپ 2 (موتور TU3)
موتور TU3 ساختار 8 سوپاپ دارد و نسبت به 405 کمی حساس‌تر است.
مراحل تنظیم تایم:
- ابتدا میل‌لنگ را در موقعیت نقطه مرگ بالا (TDC) قرار می‌دهیم.
- روی پولی میل‌سوپاپ یک سوراخ مخصوص وجود دارد که باید با سوراخ روی بدنه موتور هم‌راستا شود.
- با استفاده از پین قفل‌کننده میل‌سوپاپ را در جای خود ثابت می‌کنیم.
- میل‌لنگ نیز از طریق سوراخ مخصوص روی بلوک موتور قفل می‌شود.
- تسمه تایم نصب می‌شود.
- تسمه‌سفت‌کن تنظیم و سفت می‌شود.
- موتور دو دور کامل با دست چرخانده شده و مجدد علامت‌ها کنترل می‌شود.
✅ اگر تایم درست باشد، موتور نرم کار کرده و شتاب طبیعی خواهد داشت.
تایم‌گیری پژو 206 تیپ 5 (موتور TU5)
موتور TU5 دارای 16 سوپاپ است و حساسیت بیشتری در تنظیم تایم دارد.
در این موتور اگر تایم اشتباه باشد، احتمال آسیب به سوپاپ‌ها بسیار بالاست.
مراحل تنظیم تایم TU5:
- ابتدا میل‌لنگ در موقعیت نقطه مرگ بالا (TDC) قرار می‌گیرد.
- در قسمت پشت میل‌سوپاپ‌ها، محل مخصوصی برای قرار دادن ابزار فیکس‌کننده میل‌سوپاپ‌ها وجود دارد.
- هر دو میل‌سوپاپ (هوا و دود) باید هم‌زمان در وضعیت صحیح قفل شوند.
- میل‌لنگ از طریق سوراخ مخصوص روی بلوک موتور قفل می‌شود.
- تسمه تایم نصب می‌شود.
- تسمه‌سفت‌کن اتوماتیک تنظیم می‌شود.
- موتور دو دور کامل با دست چرخانده می‌شود.
- مجدداً قفل‌ها تست و تطابق علامت‌ها بررسی می‌شود.
⚠ در موتور TU5 استفاده از ابزار مخصوص بسیار مهم است و تایم چشمی توصیه نمی‌شود.
تایم‌گیری ال 90
در موتور ال 90 (K4M)، دقت در تنظیم تایم بسیار مهم است.
مراحل تنظیم:
- کورکن انتهای میل‌سوپاپ باز می‌شود.
- با استفاده از ابزار مخصوص نگهدارنده میل‌سوپاپ، موقعیت آن‌ها ثابت می‌شود.
- میل‌لنگ طوری تنظیم می‌شود که پیستون‌های 1 و 4 در نقطه مرگ بالا (TDC) قرار بگیرند.
- تسمه تایم نصب و سفت‌کن تنظیم می‌شود.
- موتور چند دور با دست چرخانده می‌شود.
⚠ کوچک‌ترین خطا در تایم این موتور باعث بد کار کردن شدید خواهد شد.
تایم‌گیری سمند موتور ملی (EF7)
موتور EF7 دارای دو میل‌سوپاپ است و تایم‌گیری آن نیاز به ابزار مخصوص دارد.
مراحل تنظیم:
- در قسمت بالای موتور از دو پین مخصوص برای قفل کردن میل‌سوپاپ‌ها استفاده می‌شود.
- در قسمت پایین موتور، تایم از طریق فلایویل تنظیم می‌شود.
- میل‌لنگ در موقعیت صحیح قرار داده می‌شود.
- تسمه تایم نصب و سفت‌کن تنظیم می‌شود.
- موتور چند دور با دست چرخانده شده و مجدداً تایم بررسی می‌شود.
نکات مهم هنگام تایم‌گیری
- همیشه قبل از استارت، موتور را حداقل دو دور با دست بچرخانید.
- از سالم بودن تسمه‌سفت‌کن و هرزگردها مطمئن شوید.
- در موتورهای 16 سوپاپ حتماً از ابزار قفل‌کننده استفاده شود.
- بعد از تایم‌گیری، صدای موتور باید کاملاً یکنواخت باشد.
- هرگونه لرزش یا ریپ نشانه خطای تایم است.
چه زمانی تسمه تایم تعویض شود؟
بازه تعویض معمولاً بین 50 تا 70 هزار کیلومتر است، اما شرایط رانندگی، کیفیت قطعه و فشار موتور در این بازه تأثیرگذار هستند.
تعویض هم‌زمان این قطعات توصیه می‌شود:
- تسمه تایم
- هرزگرد
- تسمه‌سفت‌کن
- در برخی خودروها واترپمپ
جمع‌بندی
تایم‌گیری موتور یکی از حساس‌ترین مراحل تعمیرات خودرو است. هر خودرو روش تنظیم خاص خود را دارد و کوچک‌ترین خطا می‌تواند باعث افت عملکرد یا حتی آسیب جدی به موتور شود.
در خودروهای 8 سوپاپ مانند پراید و TU3 تنظیم ساده‌تر است، اما در موتورهای 16 سوپاپ مانند TU5، EF7 و ال 90 استفاده از ابزار تخصصی ضروری است.
