چرا دور موتور بالا میرود ولی سرعت زیاد نمیشود؟ علت لیز خوردن کلاچ چیست؟
لیست محتوا
اگر هنگام رانندگی پدال گاز را فشار میدهید، دور موتور بالا میرود اما سرعت خودرو متناسب با آن افزایش پیدا نمیکند، احتمال دارد کلاچ خودرو دچار لغزش شده باشد.
یکی از علتهای مهم این مشکل، فرسودگی دیسک کلاچ است؛ اما همیشه تمام شدن دیسک و صفحه دلیل اصلی نیست. گاهی نشتی روغن از کاسهنمدهای موتور یا گیربکس باعث روغنی شدن سطح دیسک شده و اصطکاک لازم برای انتقال نیرو را از بین میبرد.
در چنین شرایطی ممکن است دیسک کلاچ هنوز از نظر ضخامت وضعیت قابلقبولی داشته باشد، اما به دلیل آغشته شدن به روغن نتواند نیروی موتور را بهدرستی به گیربکس منتقل کند.
در این مقاله علتهای لیز خوردن کلاچ، تأثیر چرب شدن دیسک و صفحه، خرابی کاسهنمدها و زمان تعویض کیت کلاچ را بررسی میکنیم.

لیز خوردن کلاچ چگونه اتفاق میافتد؟
کلاچ وظیفه انتقال نیروی تولیدشده توسط موتور به گیربکس را بر عهده دارد. این انتقال نیرو از طریق اصطکاک بین دیسک کلاچ، فلایویل و صفحه فشاردهنده انجام میشود.
زمانی که راننده پدال گاز را فشار میدهد، دور موتور افزایش پیدا میکند و مجموعه کلاچ باید بتواند نیروی تولیدشده را بدون لغزش به گیربکس منتقل کند.
اما اگر سطح اصطکاکی دیسک آسیب دیده، فرسوده یا روغنی شده باشد، اتصال مناسب بین قطعات برقرار نمیشود.
در نتیجه:
- دور موتور افزایش پیدا میکند.
- صدای موتور بیشتر میشود.
- سرعت خودرو متناسب با دور موتور بالا نمیرود.
- شتاب خودرو کاهش پیدا میکند.
- در بعضی شرایط بوی سوختگی احساس میشود.
این وضعیت همان چیزی است که به آن لیز کردن یا لغزش کلاچ میگویند.
مهمترین علت لیز خوردن کلاچ؛ چرب شدن دیسک و صفحه
یکی از دلایلی که باید هنگام بررسی خرابی کلاچ به آن توجه کرد، ورود روغن به محفظه کلاچ و آلوده شدن سطح اصطکاکی دیسک است.
دیسک کلاچ برای انتقال صحیح نیرو به سطحی تمیز و دارای اصطکاک مناسب نیاز دارد. وقتی روغن روی این سطح قرار میگیرد، اصطکاک لازم برای درگیری کامل دیسک کاهش پیدا میکند.
در نتیجه، هنگام فشردن پدال گاز، دیسک ممکن است روی سطح فلایویل و صفحه فشاردهنده بلغزد.
این مشکل معمولاً به دلیل نشتی از دو ناحیه مهم ایجاد میشود:
۱. خرابی کاسهنمد شفت ورودی گیربکس
یکی از منابع احتمالی ورود روغن به محفظه کلاچ، خرابی کاسهنمد شفت ورودی گیربکس است.
شفت ورودی گیربکس در قسمت اتصال گیربکس به مجموعه کلاچ قرار دارد و کاسهنمد آن وظیفه جلوگیری از خروج روغن گیربکس از محل عبور شفت را بر عهده دارد.
اگر کاسهنمد شفت ورودی دچار فرسودگی، آسیب یا نشتی شود، روغن گیربکس میتواند به داخل محفظه کلاچ راه پیدا کند.
با ادامه نشتی، روغن به سطح دیسک کلاچ میرسد و باعث کاهش اصطکاک آن میشود.
در این وضعیت ممکن است علائم زیر مشاهده شوند:
- بالا رفتن دور موتور بدون افزایش متناسب سرعت
- کاهش شتاب خودرو هنگام حرکت
- لیز خوردن کلاچ هنگام فشار دادن پدال گاز
- مشاهده آثار روغن در محفظه کلاچ هنگام باز کردن گیربکس

۲. خرابی کاسهنمد ته میللنگ
یکی دیگر از علتهای مهم چرب شدن دیسک و صفحه، خرابی کاسهنمد عقب میللنگ یا همان کاسهنمد ته میللنگ است.
این کاسهنمد در قسمت انتهایی میللنگ و پشت فلایویل قرار دارد و وظیفه آن جلوگیری از خروج روغن موتور از محل اتصال میللنگ به مجموعه انتقال قدرت است.
اگر این قطعه دچار نشتی شود، روغن موتور میتواند به فضای پشت فلایویل و محفظه کلاچ راه پیدا کند.
با ادامه نشتی، روغن به سطح دیسک کلاچ رسیده و باعث چرب شدن آن میشود.
در این شرایط ممکن است راننده ابتدا متوجه افزایش دور موتور بدون شتاب مناسب شود؛ اما علت اصلی مشکل، نشتی روغن موتور از قسمت عقب میللنگ باشد.
نکته مهم این است که روغن موتور و روغن گیربکس هر دو میتوانند باعث آلوده شدن سطح اصطکاکی دیسک شوند. بنابراین هنگام بررسی، باید منشأ نشتی بهدرستی مشخص شود.

تفاوت نشتی کاسهنمد شفت ورودی گیربکس و کاسهنمد ته میللنگ
| قطعه | محل قرارگیری | نوع روغن نشتی |
|---|---|---|
| کاسهنمد شفت ورودی | محل ورود شفت به گیربکس | روغن گیربکس |
| کاسهنمد ته میللنگ | انتهای میللنگ و پشت فلایویل | روغن موتور |
هر دو خرابی میتوانند باعث چرب شدن دیسک کلاچ و ایجاد لغزش شوند. به همین دلیل، صرف مشاهده روغن در محفظه کلاچ برای تشخیص قطعه معیوب کافی نیست و باید محل شروع نشتی مشخص شود.
علائم چرب شدن دیسک و صفحه کلاچ چیست؟
روغنی شدن دیسک ممکن است در ابتدا با علائم خفیف شروع شود و بهمرور عملکرد کلاچ را مختل کند.
مهمترین نشانهها عبارتاند از:
بالا رفتن دور موتور بدون افزایش سرعت
این علامت زمانی اتفاق میافتد که دیسک نتواند نیروی موتور را بهدرستی منتقل کند.
لیز خوردن کلاچ هنگام شتابگیری
هنگام فشردن پدال گاز، بهخصوص در شرایطی که موتور تحت فشار قرار میگیرد، لغزش کلاچ محسوستر میشود.
بوی سوختگی از مجموعه کلاچ
لغزش دیسک باعث ایجاد حرارت در سطح اصطکاکی میشود. در صورت ادامه این وضعیت، ممکن است بوی سوختگی احساس شود.
کاهش کشش خودرو در سربالایی
در مسیرهای شیبدار، نیاز به انتقال گشتاور بیشتری وجود دارد. اگر سطح دیسک روغنی شده باشد، احتمال لغزش هنگام حرکت در سربالایی بیشتر احساس میشود.
[تصویر پیشنهادی: مقایسه دیسک کلاچ سالم با دیسک روغنی و نمایش تفاوت سطح اصطکاکی آنها]
آیا چرب شدن دیسک کلاچ با تعویض کاسهنمد برطرف میشود؟
تعویض کاسهنمد معیوب برای رفع منشأ نشتی ضروری است، اما اگر دیسک کلاچ به روغن آغشته شده باشد، صرفاً تعویض کاسهنمد مشکل را بهطور کامل برطرف نمیکند.
در این شرایط باید وضعیت تمام مجموعه کلاچ بررسی شود.
مراحل کلی تعمیر شامل موارد زیر است:
1. باز کردن گیربکس و دسترسی به مجموعه کلاچ.
2. بررسی وضعیت دیسک، صفحه فشاردهنده و فلایویل.
3. مشخص کردن منشأ نشتی روغن از کاسهنمد شفت ورودی یا کاسهنمد ته میللنگ.
4. تعویض کاسهنمد معیوب و رفع کامل نشتی.
5. بررسی میزان آلودگی و آسیب دیدگی دیسک و سایر قطعات.
6. نصب مجموعه کلاچ سالم و متناسب با خودرو.
نکته مهم: اگر مواد اصطکاکی دیسک به روغن آغشته شده باشند، تعویض کیت کلاچ معمولاً راهکار مطمئنتری از تمیز کردن سطح دیسک است؛ زیرا باقی ماندن آلودگی روغنی میتواند باعث تکرار لغزش شود.
آیا با چرب شدن دیسک باید کل کیت کلاچ تعویض شود؟
پاسخ به میزان آلودگی و وضعیت قطعات بستگی دارد.
اگر دیسک بهشدت روغنی شده باشد یا در اثر لغزش و حرارت آسیب دیده باشد، تعویض آن ضروری است.
همچنین صفحه فشاردهنده باید از نظر وضعیت سطح تماس و سلامت فنرها بررسی شود.
بلبرینگ کلاچ نیز باید هنگام باز بودن مجموعه مورد بررسی قرار بگیرد.
از طرف دیگر، فلایویل نباید دارای آثار آسیب حرارتی، شیار یا سطح تماس نامناسب باشد.
به همین دلیل در بسیاری از موارد، وقتی مجموعه کلاچ به دلیل نشتی روغن باز میشود، تعویض کیت کلاچ پس از بررسی وضعیت قطعات انتخاب مناسبتری است.
برای رفع مشکل لیز خوردن کلاچ چه کیت کلاچی بخریم؟
پس از شناسایی و رفع نشتی روغن، انتخاب کیت کلاچ مناسب اهمیت زیادی دارد.
هنگام خرید باید به مشخصات فنی خودرو، تیپ، نوع موتور و سازگاری مجموعه کلاچ توجه کنید.
در فروشگاه خسروانی میتوانید دستهبندی قطعات انتقال قدرت خودرو را برای بررسی قطعات مرتبط با سیستم انتقال قدرت مشاهده کنید.
برای انتخاب کیت کلاچ مناسب نیز بهتر است مشخصات خودرو را با اطلاعات محصول تطبیق دهید تا قطعه متناسب با خودرو انتخاب شود.
جمعبندی
بالا رفتن دور موتور بدون افزایش متناسب سرعت همیشه به معنی تمام شدن دیسک و صفحه نیست. یکی از علتهای مهم این مشکل، چرب شدن سطح دیسک به دلیل نشتی روغن است.
دو قطعهای که باید در این شرایط بررسی شوند عبارتاند از:
- کاسهنمد شفت ورودی گیربکس که میتواند باعث نشت روغن گیربکس به محفظه کلاچ شود.
- کاسهنمد ته میللنگ که در صورت خرابی میتواند روغن موتور را به سمت فلایویل و مجموعه کلاچ هدایت کند.
بنابراین قبل از نصب کیت کلاچ جدید، ابتدا باید منشأ نشتی شناسایی و برطرف شود. در غیر این صورت احتمال دارد کیت کلاچ جدید نیز دوباره به روغن آلوده شده و عملکرد آن مختل شود.
سوالات متداول
یکی از دلایل اصلی این مشکل، لیز خوردن کلاچ است. در این حالت دیسک و صفحه نمیتوانند نیروی موتور را بهدرستی به گیربکس منتقل کنند و دور موتور بدون افزایش متناسب سرعت بالا میرود.
بله. نشت روغن روی سطح اصطکاکی دیسک باعث کاهش اصطکاک و اختلال در انتقال نیرو میشود. در نتیجه ممکن است کلاچ هنگام شتابگیری یا حرکت در سربالایی لیز بخورد.
خرابی این کاسهنمد میتواند باعث نشت روغن گیربکس از اطراف شفت ورودی شود. روغن نشتکرده ممکن است به مجموعه کلاچ برسد و با چرب کردن سطح دیسک، موجب لیز خوردن آن شود.
خیر، لزوماً. ابتدا باید نشتی روغن برطرف شود و سپس وضعیت دیسک، صفحه و فلایویل بررسی شود. اگر سطح اصطکاکی دیسک به روغن آلوده شده باشد، معمولاً تعویض دیسک یا مجموعه کیت کلاچ لازم است.